اشتراک گذاری
ورود منتفدین
نقد فیلم برگشت ناپذیر / Irreversible 2002

منتقد : محمد علیایی     (مشاهده پروفایل)



نقد فیلم برگشت ناپذیر / Irreversible 2002

برگشت ناپذیر / Irreversible 2002

97 دقیقه / کشور: فرانسه  | زبان: فرانسوی 

ژانر: جنایی ، درام ، رازآلود

کارگردان: گاسپار نوئه / Gaspar Noé

بازیگران: Monica Bellucci-Vincent Cassel-Albert Dupontel

داستان: فیلم از آخر به اول می آید. ماجرای فیلم حول شبی در پاریس رخ می دهد، که زنی بنام «آلکس» (مونیکا بلوچی) در زیرگذر توسط یک غریبه مورد تجاوز قرار می گیرد.




نقد فیلم 

✍️ محمد علیایی

"زمان همه چیز را نابود میکند"؛ حتی رویاهای زیبا را که انتظار بسیاری بر آن داشتیم و زمان ، بهشت را به جهنم تبدیل میکند و " برگشت ناپذیر " است . زمان دیگر باز نمی گردد و غیر قابل جبران است ؛ و همچنین خشن ، و ترسناک و غیر قابل تحمل . زمان همه ما را به خاطر اشتباهات کوچک و بزرگمان مجازات خواهد کرد و همه را به جهنم و تاریکی خواهد برد . 

برگشت ناپذیر فیلمی است بس عجیب و بس تاریک ؛ فیلمی نومیدانه و بدبین به زمان و به انسان و به جهان . فیلمی است خشن و غیر قابل تحمل و غیر قابل دیدن و لذت بردن . 

چنین فیلمی را فقط سادومازوخیست ها توان دیدن و لذت بردنش  را دارند . 

فیلم با کلمات وارونه آغاز می شود و یک موسیقی غیر قابل شنیدن ـ که به خاطر بسامد بالایش در سینماها ، موجب ایجاد تهوع در بسیاری از تماشاگران شده است ـ ؛ همراه با آن کلمات پخش می شود و ما را می ترساند . پس از آن متوجه ساختار برگشت به عقب فیلم می شویم ؛ همانند فیلم ممنتوی نولان که در واقع در آغاز از پایان قصه شروع می کرد و در آخر ، به ابتدای ماجرا می رسید . 

در این بین ؛ در همان اوایل که حدود 10 دقیقه از فیلم گذشته ، به سکانس معروف کلوپ همجنسگرایی فیلم می رسیم . سکانسی تهوع آور و بسیار خشن که در آن شخصیت اصلی به همراه رفیقش فیلم به دنبال فردی به نام تنیا می گردند. در این جا جهنمی را پی بینیم که در آخر ، پیر ، تونیا را تا سرحد مرگ با کپسول می زند و ما تکه تکه شدن صورت او را با جزئیات کامل و با یک نورپردازی هولناک ، می بینیم . 

با این سکانس ، در همان ابتدا ما دچار بدبینی می شویم و مارکوس و پیر را پس می زنیم و ضد آن ها می شویم . این ضد شدن ؛ ما را از همذات پنداری و حتی ادامه داستان باز می دارد و به نوعی موجب قضاوت زود ما می شود ؛ قضاوتی که البته تقصیر فیلم ساز است و نه ما ؛ چرا که ما از هدف و انگیزه شخصیت ها بی خبریم . به عنوان نمونه به جنایت و مکافات داستایسکی توجه کنید . داستایفسکی همان ابتدای رمان ؛ به ماجرای قتل نمی پردازد.   به جایش ؛ به خوبی راسکولنیکف را شخصیت پردازی میکند و ما را به همذات پنداری با او دعوت میکند . ما پا به پای راسکولنیکف جلو می رویم و او را " درک " می کنیم و وقتی هم به قتل پیرزن می رسیم ؛ با وجود هولناک بودن قضیه ، ضد راسکولنیکف نمی شویم . حال آنکه در " برگشت ناپذیر " به خاطر بازی های تکنیکی فیلم ساز ، و مضامینی چون زمان و ... ـ که به نظر می رسد بدجوری ذهن او را در خلال فیلمسازی مشغول کرده است ـ وارد داستان می شود و عملا همه چیز را از بین می برد . 

برگردیم به داستان فیلم : پس از چند سکانس دیگر ، تازه ما می فهمیم که به فردی به نام آلکس تجاوز شده و مارکوس در صدد انتقام است ؛ انتقامی که تازه الان که حدود نیمی از فیلم سپری شده ، لااقل دلیلش را متوجه می شویم . 

صحنه تجاوز که حدودا نه دقیقه به طول می انجامد را می بینیم و همچنان به عقب باز میگردیم تا به اواخر فیلم می رسیم که متوجه حامله بودن آلکس می شویم ! 

پس از آن ، یک نمای از بالا به پایین را داریم که 2001 : پوستر ادیسه فضایی را می بینیم که به زور شعار های گل درشت فیلمساز را متوجه شویم ، که زمان فلان است و فلان ! این به بیرون از فیلم رجوع دادن هم که اصلا خودش یک بحث مفصل است . بگذریم ! 

پس از آن یک نمای کاملا بی ربط به کل فیلم را میبینیم که انگار برخلاف سکانس های اولیه فیلم ، بهشت است و رویایی و نه واقعی . و در آخر پس از این روایت معکوس ،که از زشتی به زیبایی رسیده ایم ، باز یک نمای سرگیجه آور و زشت داریم که به شدت اذیت کننده است و باز دارنده . و ناگهان یک جمله که : 

زمان همه چیز را نابود میکند ! 

متوجه شدید که فیلمساز ما چه میخواست بگوید ؟ بله ! این که زمان رویاهایمان را از بین میبرد ؛ اما "چگونه " ؟ خب ، جوابش را در فیلم نگردید ؛ چون نیست ! حتی چه فیلم هم تماما همین جمله آخر است و اگر آن را از فیلم حذف کنید ؛ چیزی جز یک سری تصاویر مستهجن و سادومازوخیستی باقی نمی ماند . 

فیلمساز اما انگار مجبور است این جمله را بنویسد. چرا که خوب میداند که فیلم او راجع به زمان نیست . حتی راجع به انتقامش هم درست و حسابی در نمی آید ـ به خاطر مشکلات شخصیت پردازی و ... ـ . بنابراین از آن رو که بدجوری ، زمان بازی و " فلسفه پیچی " برایش باحال و قشنگ جلوه میکند ؛ این جمله و آن پوستر ادیسه فضایی را در اواخر فیلم می گنجاند و اسم فیلمش را هم برگشت ناپذیر می گذارد تا کاری " هنری " ارائه دهد و کلی کیف کند ! 

در آخر و در وصف این فیلم ؛ به شیوه خود فیلمساز باید عرض کرد که با کمال تاسف ، زمان همه چیز این فیلم را نابود می کند !









از اینکه سایت ما را انتخاب نموده اید خوشحالیم .ما سعی نموده ایم در این سایت به بررسی و نقد فیلم های روز دنیا و سینمای ایران بپردازیم که شما عزیزان می توانید با ما در تماس باشید .



ستاره ها ملاک خوبی و بدی آثار نیست. فقط نقد است که فیلمها را ارزیابی می کند.

ارسال بررسی


فیلم خوبیه . خیلی بی جا کردی از فیلم بد گفتی

نام و نام خانوادگی:خسرو فراستی

سوال:فیلم خوبیه . خیلی بی جا کردی از فیلم بد گفتی

متن توضیحات:فیلم به این خوبی ؛ تو غلط کردی بد میگی . تو اصلا فیلم حالیته بچه گوگولی ؟

جواب:در حال بررسی...

با چه مجوزی میشه به مخاطبان فیلمی توهین کرد؟

نام و نام خانوادگی:نگین

سوال:با چه مجوزی میشه به مخاطبان فیلمی توهین کرد؟

متن توضیحات:یا فیلمو متوجه نشدی یا سفارشی نوشتی و توهین وحشتناک بی شرمانه ای که به مخاطبان فیلم کردی و به همه ی مخاطبان و دوست داران فیلم انگ سادومازو زدی باعث شده اعتبار نوشته ی خودتو زیرسوال ببری و مخاطب ترجیح بده نقد ها و یادداشت های زبان اصلی رو بخونه. زیر سوال بردن جایگاه فیلم در فهرست پنجاه فیلم برتر غیرانگلیسی زبان، با این متنی که نوشتی یه مقدار کودکانه است.

جواب:در حال بررسی...

برو بالا
0px
نقد و بررسی